22. Terimler sözlüğü

A

Akreditasyon

Bir laboratuvarın belirli deneyleri tanımlanmış bir kapsam içinde yapma yeterliğinin değerlendirilmesidir. Kapsamdaki bir analiz için önem taşır; raporda adı geçen bütün ürün özelliklerinin veya sağlık iddialarının onaylandığı anlamına gelmez. Hangi yöntemin ve parametrenin kapsamda olduğu, rapordaki işaret ve açıklamalarla birlikte okunur. Numunenin bütün kullanım koşullarını temsil ettiği ayrıca gösterilmelidir.

İlgili terimler: Analiz raporu, Numune, Sertifika kapsamı

Aktif karbon

Gözenekli yüzeyinde bazı maddeleri tutabilen arıtma malzemesidir. İşlem adsorpsiyon olarak adlandırılır; belirli organik maddelerin, tat veya kokuyla ilişkili bileşenlerin azaltılmasında kullanılabilir. Etkisi hedef maddeye, medyaya ve çalışma koşullarına bağlıdır. Karbon aşaması, ters ozmoz membranının çözünmüş tuzları ayırma görevinden farklıdır. Cihazın ön arıtma veya son işlem bölümünde bulunabilir.

İlgili terimler: Postfiltre, Kartuş, Son işlem

Alkalinite

Suyun eklenen asidi nötralize etme kapasitesidir. Bikarbonat ve karbonat gibi bileşenler bu kapasiteye katkıda bulunur. Başlangıç pH değerinden farklı bir özelliği tanımlar; aynı pH değerine sahip suların alkaliniteleri farklı olabilir. Analizde kalsiyum karbonat eşdeğeriyle ifade edilmesi, bu değerin doğrudan içilen kalsiyum miktarı olarak kullanılabileceği anlamına gelmez.

İlgili terimler: pH, Bikarbonat, Tampon kapasitesi

Analiz raporu

Tanımlanmış numunelerde istenen parametrelerin hangi yöntemle ve hangi birimlerle ölçüldüğünü bildiren belgedir. Tarih, numune adı, yöntem ve açıklamalar sonuç tablosunun ayrılmaz parçalarıdır. Bir su analizi, kendiliğinden ürünün kullanım ömrünü, bütün kirleticileri giderme başarısını veya insanlarda sağlık etkisini göstermez. Raporlar karşılaştırılırken kapsam ve örnek alma koşulları korunur.

İlgili terimler: Akreditasyon, Numune, Raporlama sınırı

Asidoz

Vücudun asit baz dengesinde asit yönünde gelişen bozukluğu anlatır. Böbreklerin asitleri gerektiği gibi uzaklaştıramadığı renal tübüler asidoz, bunun hastalıkla ilişkili bir örneğidir. Böyle bir klinik süreç, içme suyunun düşük pH değeriyle aynı ölçüm değildir. Hastalığın varlığını ve nedenini değerlendirmek için kişiye ait fizyolojik ve klinik bilgiler gerekir.

İlgili terimler: Asit baz dengesi, Homeostaz, pH

Asit baz dengesi

Vücuttaki asit ve bazlarla ilgili kimyasal ortamın düzenlenmesidir. Böbreklerin asit uzaklaştırması ve solunumla karbondioksit atılması bu düzenlemeye katkıda bulunur. İçilen sıvının pH değeri, bu süreçlerden sonra oluşan vücut ortamını tek başına tanımlamaz. Suyun kimyasal bileşimi, alınan miktar ve kişinin organ işlevleri birbirinden farklı fakat birlikte değerlendirilmesi gereken bilgilerdir.

İlgili terimler: Asidoz, Homeostaz, Bikarbonat

B

Basınç

Birim yüzeye etkiyen kuvveti ifade eden fiziksel büyüklüktür. Ters ozmozda suyun membran boyunca ayrılmasını sağlayan işletme koşullarından biridir. Cihaza gelen basınç, filtrelerde oluşan kayıplar ve sistemin çalışma durumu birlikte değerlendirilir. Modelin izin verilen basınç aralığı, kurulumun uygunluğu ve gözlenen üretimin yorumlanması için gereklidir; farklı modellerin sınırları birbirine aktarılamaz.

İlgili terimler: Debi, Membran, Ters ozmoz

Bekleme süresi

Suyun cihazın veya tesisatın bir bölümünde olağan akış olmadan kaldığı süreyi anlatır. Evdeki kesintili kullanım, gece boyunca su alınmaması veya uzun süre evden uzak kalınması bu durumu oluşturabilir. Bekleme sonrası alınan ilk örnekle sürekli akış sırasında alınan örnek aynı çalışma durumunu temsil etmez. Yeniden kullanıma geçiş modele uygun yürütülür.

İlgili terimler: Temas süresi, Biyofilm, Dezenfeksiyon

Bikarbonat

Suda bulunabilen ve asidi nötralize etme kapasitesine katkıda bulunan bir iyondur. Bikarbonat içeriği, suyun yalnız pH değeriyle açıklanamaz. Bikarbonatlı mineral sularla yapılan deneylerde başka bileşenler ve tüketim miktarı da dikkate alınır. İdrarda veya serumda ölçülen değişiklikler, uzun dönem kırık ya da eklem hastalığı sonuçlarından ayrı değerlendirilir.

İlgili terimler: Alkalinite, pH, Serum

Biyobelirteç

Biyolojik bir durum veya süreç hakkında bilgi veren ölçülebilir özelliktir. Kandaki bir mineral düzeyi, belirli bir protein veya metabolizma göstergesi bu amaçla incelenebilir. Belirtecin değişmesi, ağrı, kırık ya da hastalık gelişimi gibi klinik sonuçların da değiştiğini tek başına göstermez. Bu bağlantının ayrıca araştırılması, biyobelirtecin yorumunu belirler.

İlgili terimler: Klinik sonlanım, Konsantrasyon, Nedensellik

Biyoelektrik impedans analizi

Vücudun elektriksel özelliklerinden yararlanarak vücut bileşimini tahmin eden yöntemdir; BIA kısaltmasıyla anılır. Cihazın verdiği kemik mineral içeriği tahmini, kemiğin DXA ile değerlendirilmesiyle aynı ölçüm değildir. Sonucun anlamı kullanılan hesaplama modeline, ölçüm koşullarına ve incelenen gruba bağlıdır. Araştırmada hangi değişkenin ölçüldüğü ve hangisinin hesaplandığı açık tutulmalıdır.

İlgili terimler: DXA, Kemik mineral içeriği, Biyobelirteç

Biyofilm

Mikroorganizmaların bir yüzeye tutunarak oluşturduğu, kendilerini çevreleyen maddeleri de içeren topluluktur. Su arıtma cihazında değerlendirme yalnız sudaki serbest mikroorganizmalarla sınırlı kalmaz; depo, bağlantı, hortum ve musluk gibi temas yüzeyleri de önemlidir. Durgunluk ve bakım koşulları bu bağlamda incelenir. Bir parçanın değiştirilmesi, yerinde kalan bütün yüzeylerin de temizlendiğini göstermez.

İlgili terimler: Mikroorganizma, Bekleme süresi, Dezenfeksiyon

Biyoyararlanım

Tüketilen bir maddenin vücut tarafından alınabilmesi ve kullanılabilir hale gelmesiyle ilgili kavramdır. Günlük alım hesabı yutulan miktarı, biyoyararlanım araştırması ise bu miktarın vücutta kullanılabilen bölümünü değerlendirir. Kaynak, tüketim koşulu ve kişisel özellikler sonucu etkileyebilir. Bu nedenle etiketteki mineral miktarı ile vücudun kullanabildiği miktar birbirine otomatik olarak eşitlenmez.

İlgili terimler: Emilim, Günlük alım, Kalsiyum

Ç

Çıkar çatışması

Araştırmanın yürütülmesi veya yorumlanmasıyla ilgili birincil amaçların, mali ya da başka kişisel ve kurumsal çıkarlarla etkilenme ihtimalidir. Üretici desteği bu açıdan açıklanması gereken ilişkilerden biridir; tek başına sonucun yanlış olduğunu kanıtlamaz. Finansmanın kimden geldiği, yöntem, eksiksiz raporlama ve bağımsız tekrarlarla birlikte değerlendirilir. Aynı ölçüt olumlu ve olumsuz sonuçlara uygulanır.

İlgili terimler: Gözlemsel çalışma, Randomize kontrollü çalışma, Sistematik derleme

D

Debi

Belirli bir noktadan birim zamanda geçen su hacmidir. Günlük toplam üretim veya depoda bulunan hacimle aynı büyüklük değildir. Bir musluğun anlık su verme davranışını ve bir kartuşun çalışma koşulunu tanımlamada kullanılır. Aynı medya yatağında debi değiştiğinde hesaplanan temas süresi de değişir; test raporundaki akış koşulu bu nedenle önemlidir.

İlgili terimler: Basınç, Temas süresi, Konsantrasyon

Dezenfeksiyon

Mikroorganizmaların etkisizleştirilmesini hedefleyen işlemdir. Su arıtma cihazında uygulanacak yöntem, işlem yapılacak parçanın malzemesi ve üreticinin açıklanmış koşullarıyla uyumlu olmalıdır. Membran, tank, bağlantı ve diğer bileşenler aynı uygulamaya aynı biçimde dayanmayabilir. İşlemin tamamlanması, yeniden kullanıma geçiş şartları ve gerekli kontrol kaydedilir. Görünür berraklık tek başına bu işlemin doğrulanması değildir.

İlgili terimler: Mikroorganizma, Biyofilm, Ultraviyole dezenfeksiyon

Dolomit

Kalsiyum ve magnezyum içeren karbonat mineralidir. Yeniden minerallendirmede değerlendirilirken malzemenin bileşimiyle, belirli işletme koşullarında suya geçen miktar ayrı bilgiler olarak ele alınır. Çözünme davranışı suyun kimyasına ve temas koşullarına bağlıdır. Kontrollü bir deneyde elde edilen sonuç, farklı tasarımdaki bütün ev kartuşlarına aynı katkıyı atamak için yeterli değildir.

İlgili terimler: Magnezyum, Kalsit, Yeniden minerallendirme

D vitamini

Kalsiyum emilimi ve kemik mineralizasyonuyla ilişkili vitamindir. Suyun kalsiyum katkısını hesaplamak, D vitaminiyle ilgili durumu kendiliğinden açıklamaz; bunlar beslenme ve sağlık değerlendirmesinde ayrı bilgiler sağlar. Genel alım referansları ile eksiklik tedavisinde kullanılabilecek miktarlar aynı amaç taşımaz. Kişinin gereksinimi, mevcut durumu ve klinik koşulları birlikte değerlendirilir.

İlgili terimler: Kalsiyum, Emilim, Mineralizasyon

DXA

İki farklı enerjide X ışınından yararlanarak kemik mineral içeriğini ve alansal kemik mineral yoğunluğunu değerlendiren yöntemdir. Sonuçlar ölçülen bölge, yaş ve uygun karşılaştırma değerleriyle yorumlanır. Çocuklarda büyüme ve vücut boyutları ayrıca önemlidir; yalnız yoğunluk sonucu osteoporoz tanısı koymaya yetmez. DXA, diz kıkırdağının doğrudan değerlendirmesi değildir.

İlgili terimler: Kemik mineral içeriği, Kemik mineral yoğunluğu, Osteoporoz

E

Elektriksel iletkenlik

Suyun elektrik akımını iletme özelliğini gösteren büyüklüktür. Çözünmüş iyonların türü ve miktarı ile sıcaklıktan etkilenir. Yaygın el tipi TDS cihazları bu ölçümden tahmini bir toplam çözünmüş madde değeri üretir. İletkenlik, belirli bir kalsiyum veya magnezyum analizinin yerine geçmez. Karşılaştırmada numune noktası ve çalışma koşulunun aynı olması anlamlıdır.

İlgili terimler: İyon, Toplam çözünmüş madde, Numune

Emilim

Tüketilen maddenin bağırsaktan vücuda geçmesidir. Mineralin suda bulunması, emilimi başlı başına engellemez; insan deneyleri sudaki kalsiyum ve magnezyumun alınabildiğini göstermiştir. Emilim oranı verilen miktar, birlikte tüketilen besinler ve araştırma koşullarıyla değişebilir. Bir deneyde bulunan oranı bütün sulara ve kişilere aynı biçimde uygulamak kesin bir net alım hesabı sağlamaz.

İlgili terimler: Biyoyararlanım, Günlük alım, Magnezyum

Etki büyüklüğü

İki grup arasındaki farkın veya bir maruziyetle sonuç arasındaki ilişkinin ne kadar büyük olduğunu gösteren ölçüdür. Boy farkı, ağrı puanı farkı veya risk oranı farklı etki büyüklükleridir. Sayı, ölçüm birimi ve güven aralığıyla birlikte anlam kazanır. İstatistiksel olarak anlamlı bir fark, günlük yaşamda mutlaka önemli bir yarar oluşturmaz.

İlgili terimler: Güven aralığı, İstatistiksel anlamlılık, Klinik sonlanım

F

Florozis

Aşırı florür maruziyetiyle ilişkili olarak dişlerde veya iskelette ortaya çıkabilen bozuklukların adıdır. İskelet etkileri eklem bulgularının değerlendirilmesinde önem taşıyabilir. Florozisin görüldüğü bir bölgedeki su karşılaştırması, yalnız kalsiyum ve magnezyum miktarıyla açıklanamaz. Böyle bir araştırmanın sonucu, farklı florür koşullarındaki evlere veya düşük mineralli suyun etkilerine doğrudan aktarılamaz.

İlgili terimler: Osteoartrit, Konsantrasyon, Nedensellik

G

Geri kazanım

Membran sürecinde ürün olarak elde edilen su miktarının besleme suyu miktarına oranıdır. Ürün ve konsantre akımların birlikte değerlendirilmesini sağlar. Ölçümün hangi sistem sınırında ve hangi çalışma durumunda yapıldığı belirtilmelidir. Özellikle tanklı cihazın kullanıcıya sunduğu suya dayalı verim ile membran sürecinin geri kazanımı, tanımları incelenmeden aynı gösterge sayılmaz.

İlgili terimler: Permeat, Konsantre, Debi

Göreli risk

Tanımlı bir sürede bir grupta sonuç gelişme olasılığının, karşılaştırma grubundaki olasılığa oranıdır. Riskin karşılaştırmaya göre ne ölçüde değiştiğini anlatır; kaç kişinin etkilendiğini tek başına söylemez. Aynı göreli fark, farklı başlangıç risklerinde farklı sayıda olaya karşılık gelebilir. Bu nedenle başlangıç riski, izlem süresi ve mutlak sonuçlarla birlikte sunulmalıdır.

İlgili terimler: Mutlak risk, Etki büyüklüğü, İnsidans

Gözlemsel çalışma

Araştırmacının insanları incelenen maruziyete deneysel olarak atamadan, mevcut özellikleri ve sağlık sonuçlarını değerlendirdiği çalışmadır. Kesitsel, kohort ve olgu kontrol tasarımları bu gruptadır. Gerçek yaşam hakkında değerli bilgi sağlar; ancak grupların başlangıçta farklı olması, ölçüm hataları ve ters nedensellik sonuçları etkileyebilir. Nedensel yorum, bu olasılıkların ne ölçüde ele alındığına bağlıdır.

İlgili terimler: Kesitsel çalışma, Kohort çalışması, Olgu kontrol çalışması

Günlük alım

Bir gün içinde tüketilen bir besin ögesinin miktarıdır. Su için ilgili mineralin konsantrasyonu ile tüketilen hacim birlikte kullanılarak hesaplanır. Yiyecekler, diğer içecekler ve kullanılan takviyeler de aynı mineralin toplamına katılır. Tek günlük alım, alışılmış beslenme düzeninin tamamını temsil etmeyebilir; kişinin gerçekten tükettiği miktarla sunulan porsiyon birbirinden ayrılır.

İlgili terimler: Toplam mineral alımı, Konsantrasyon, Referans alım

Güven aralığı

Bir etki tahmininin istatistiksel belirsizliğini ifade eden alt ve üst sınırlardır. Dar aralık, kullanılan model ve veriler içinde daha kesin bir tahmine işaret eder; geniş aralık farklı büyüklükteki etkilerle uyumluluk bırakır. Aralığın sıfır farkı içermesi, bütün önemli etkilerin dışlandığını göstermez. Ölçüm hatası veya karıştırıcıların oluşturduğu sorunları da kendiliğinden gidermez.

İlgili terimler: Etki büyüklüğü, İstatistiksel anlamlılık, Karıştırıcı etken

H

Homeostaz

Vücudun iç ortamını düzenleme ve değişen koşullar karşısında işlevlerini sürdürme süreçlerini anlatır. Su, mineral ve asit baz dengesinde böbrekler ile solunum gibi sistemlerin katkısı vardır. Bu nedenle vücut, içine eklenen sıvının özelliğini doğrudan alan pasif bir kap gibi davranmaz. Düzenleyici süreçlerin varlığı, organ işlevlerinin ve alınan miktarın önemini ortadan kaldırmaz.

İlgili terimler: Asit baz dengesi, Sıvı gereksinimi, Serum

I

ICP MS

Elementlerin ölçümünde kullanılan, indüktif eşleşmiş plazmayı kütle spektrometrisiyle birleştiren analiz tekniğidir. İncelenen su raporlarında mineraller için EPA 6020 B yöntemiyle birlikte belirtilmiştir. Yöntem adının bulunması sonucun birimini veya numune temsil gücünü değiştirmez. Ölçülen konsantrasyonlar, rapordaki birim ve açıklamalar korunarak yorumlanır; mineralin insan vücudundaki etkisi ayrı değerlendirilir.

İlgili terimler: Analiz raporu, Konsantrasyon, Mikrogram litre

İ

İnsidans

Tanımlı bir nüfusta, belirli bir zaman aralığında ortaya çıkan yeni hastalık veya olayların sıklığıdır. Başlangıçta zaten hastalığı bulunan kişilerin sayısıyla aynı bilgiyi vermez. Yeni diz osteoartriti gelişimini araştırmak için başlangıç durumu ve takip süresi bilinmelidir. Mevcut hastaların ağrı şiddetini karşılaştıran bir çalışma, hastalığın insidansını doğrudan hesaplamış olmaz.

İlgili terimler: Mutlak risk, Kohort çalışması, Klinik sonlanım

İstatistiksel anlamlılık

Bir istatistiksel testin, önceden seçilen karar eşiğini karşılamasıdır. Bu değerlendirme kullanılan modele, varsayımlara ve verilere bağlıdır. Anlamlı sonuç, etkinin büyük veya klinik açıdan yararlı olduğunu tek başına göstermez; anlamlı olmayan sonuç da etkinin kesinlikle bulunmadığını kanıtlamaz. Etki büyüklüğü, güven aralığı ve araştırmanın ölçüm özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.

İlgili terimler: Etki büyüklüğü, Güven aralığı, Klinik sonlanım

İyon

Elektrik yükü taşıyan atom veya atom grubudur. Suda çözünmüş maddelerin bir bölümü iyonlar halinde bulunur; kalsiyum ve magnezyum su bileşimini değerlendirirken ele alınan örneklerdir. İyonların türü ve miktarı elektriksel iletkenliği etkiler. Aynı toplam çözünmüş madde değerine sahip iki suyun iyon dağılımı farklı olabilir; bileşenler gerektiğinde ayrı ölçülür.

İlgili terimler: Elektriksel iletkenlik, Kalsiyum, Magnezyum

İzlenebilirlik

Bir sonucun hangi numuneye, tarihe, yönteme ve kaynak kaydına ait olduğunun takip edilebilmesidir. Kitaptaki hesaplarda özgün ölçümle birim dönüşümü ve varsayılan tüketim hacmi birbirinden ayrılır. Böylece hesap yeniden yapılabilir ve farklı raporların değerleri karıştırılmaz. Sonucun izlenebilir olması, numunenin bütün ürünleri veya kullanım koşullarını temsil ettiği anlamına gelmez.

İlgili terimler: Analiz raporu, Numune, Konsantrasyon

K

Kalsit

Kalsiyum karbonat temelli mineraldir. Uygun su kimyası ve temas koşullarında çözünmesi, suya kalsiyum ve karbonat sistemine ait bileşenler kazandırabilir. Yeniden minerallendirme işlemindeki etkisi yalnız kartuşa konulan malzeme kütlesiyle açıklanamaz. Giriş suyunun özellikleri, akış ve kullanım aşamasıyla birlikte değerlendirilir. Amaç, tanımlanan çıkış aralığının ne ölçüde sürdürüldüğünü göstermektir.

İlgili terimler: Kalsiyum, Temas süresi, Yeniden minerallendirme

Kalsiyum

Kemik mineralizasyonuyla ilişkili bir mineraldir; yiyecekler ve içme suyu günlük alıma katkıda bulunabilir. Suyun katkısı, litre başına kalsiyum miktarıyla tüketilen hacmin çarpımıdır. Sudaki kalsiyumun emilebildiğini gösteren deneyler, belirli bir suyun diz osteoartritini tedavi ettiğini göstermez. Günlük alım, emilim, serum ölçümü ve kemik sonuçları ayrı bilgiler sağlar.

İlgili terimler: D vitamini, Emilim, Mineralizasyon

Kalsiyum pirofosfat birikimi

Eklem dokularında kalsiyum pirofosfat kristallerinin birikmesiyle ilişkili durumdur; CPPD kısaltmasıyla anılır. Ani iltihaplı ataklar yapabilir ve osteoartritle birlikte görülebilir. Yaşlanma ile bazı metabolik veya kalıtsal durumlar ilişkili etkenlerdir. Kristalin kimyasal adı, içme suyundaki mineralin hastalığa neden olduğunu kanıtlamaz. Kristal gösterilmesi ve klinik değerlendirme, suyun mineral miktarından farklı bilgilerdir.

İlgili terimler: Kondrokalsinozis, Osteoartrit, Magnezyum

Karıştırıcı etken

Hem incelenen maruziyetle hem sağlık sonucuyla bağlantılı olup aralarında görünen ilişkinin yorumunu etkileyen başka bir özelliktir. Yaş, su tercihiyle ve hastalık sıklığıyla birlikte değişiyorsa ham grup farkının bir bölümünü açıklayabilir. İstatistiksel düzeltmenin yararı, etkenin uygun seçilmesine ve doğru ölçülmesine bağlıdır. Etkinin ortaya çıkış yolundaki ara basamakla aynı şey değildir.

İlgili terimler: Gözlemsel çalışma, Nedensellik, Ters nedensellik

Kartuş

Cihaz içinde belirli bir arıtma veya son işlem görevini taşıyan, değiştirilebilir bileşendir. İçindeki malzeme, gövdesi ve suyun izlediği yol birlikte çalışmasını belirler. Karbon veya mineral içeren kartuşlar farklı hedeflere yönelik olabilir. Bağlantısının fiziksel olarak uyması, basınç, debi, yerleşim ve bakım koşullarının da uygun olduğunu tek başına göstermez.

İlgili terimler: Aktif karbon, Postfiltre, Kullanım ömrü

Kemik mineral içeriği

İncelenen kemik bölgesinde veya iskelette bulunan toplam mineral miktarını ifade eder; İngilizce kısaltması BMC’dir. Birim alana göre yoğunlukla aynı ölçüm değildir. Sonucun anlamı ölçülen bölgeye ve kullanılan yönteme bağlıdır. Biyoelektrik impedans cihazının hesapladığı tahmin ile DXA değerlendirmesi birbirinin yerine yazılamaz; tek bir değer doğrudan hastalık tanısına çevrilmemelidir.

İlgili terimler: Kemik mineral yoğunluğu, DXA, Biyoelektrik impedans analizi

Kemik mineral yoğunluğu

Kemikteki mineral miktarını incelenen alan veya hacimle ilişkili olarak ifade eden ölçüdür; BMD kısaltmasıyla anılır. DXA alansal yoğunluk değerlendirmesi sağlar. Kemik sağlığı ve kırık riski hakkında bilgi verse de sonucun klinik anlamı yaşa, ölçülen bölgeye ve diğer bulgulara bağlıdır. Normal bir diz filmi, bütün iskeletin mineral yoğunluğunu göstermiş olmaz.

İlgili terimler: Kemik mineral içeriği, DXA, Osteoporoz

Kesitsel çalışma

Maruziyetin ve sağlık durumunun aynı dönem içinde değerlendirildiği araştırma tasarımıdır. Su kullanımıyla ağrının birlikte bulunup bulunmadığını gösterebilir; fakat hangisinin önce geldiğini her zaman açıklayamaz. Yalnız mevcut hastaları inceleyen bir kesitsel araştırma, yeni hastalık gelişme riskini doğrudan vermez. Grupların özellikleri ve ters nedensellik olasılığı yorumda ayrıca ele alınır.

İlgili terimler: Gözlemsel çalışma, Ters nedensellik, İnsidans

Klinik sonlanım

Bir araştırmada hastalık, belirti, işlev veya sağlık açısından değerlendirilen sonuçtur. Yeni osteoartrit gelişimi, kırık, ağrı puanı ya da yürüme işlevi farklı klinik sonlanımlardır. Bunlar bir kan belirtecindeki değişimle aynı bilgiyi vermez. Hangi sonucun ölçüldüğü önceden açıkça tanımlanmalı; araştırılmamış bir hastalık sonucu, başka ölçümün yerine sonradan eklenmemelidir.

İlgili terimler: Biyobelirteç, İnsidans, Etki büyüklüğü

Kohort çalışması

Tanımlı bir insan grubunun maruziyetleriyle sonuçlarının zaman içinde ilişkilendirildiği araştırmadır. Ölçümler ileriye dönük planlanabilir veya mevcut kayıtlardan geçmiş takip yeniden kurulabilir. Hastalık başlangıcının ve maruziyet değişikliklerinin bilinmesi önemlidir. Zaman bilgisi nedensel değerlendirmeye katkı sağlar; ancak kayıtlarda bulunmayan beslenme veya başka özellikler sonradan istatistiksel analizle kendiliğinden oluşturulamaz.

İlgili terimler: Gözlemsel çalışma, Takip kaybı, İnsidans

Kondrokalsinozis

Kıkırdakta kalsiyum içeren birikimlerin bulunmasını anlatan terimdir; bu birikimler görüntüleme incelemelerinde görülebilir. Kalsiyum pirofosfat kristal birikimiyle ilişkili olabilir, ancak görüntüleme bulgusu ile kişinin ağrısı veya klinik hastalık tablosu aynı bilgi değildir. Adında kalsiyum bulunması, içme suyundaki kalsiyumun doğrudan ekleme taşındığını göstermez. İlişkili hastalıklar ve klinik bağlam ayrıca değerlendirilir.

İlgili terimler: Kalsiyum pirofosfat birikimi, Kalsiyum, Magnezyum

Konsantrasyon

Belirli miktardaki su içinde bulunan bir bileşenin miktarını ifade eder. Su analizlerinde kütlenin hacme oranı olarak verilen sonuçlar, örneğin miligram bölü litre, bu büyüklüğü anlatır. Bileşenin kimliği ve birimiyle birlikte okunur. Farklı suların karıştırılmasında son değer, akımların miktarlarına ve başlangıç konsantrasyonlarına bağlıdır; hesapta tepkime ve kayıp varsayımları açıklanır.

İlgili terimler: ppm, Toplam çözünmüş madde, Numune

Konsantre

Ters ozmozda besleme suyunun ürün suyundan ayrı kalan akımıdır. Membranla ayrılan bazı maddeler bu akımda daha yüksek yoğunlukta bulunabilir. Ürün miktarıyla birlikte su veriminin hesabına girer. Başka bir amaçla kullanılması düşünülüyorsa taşıdığı maddeler, kullanım yeri, depolama ve bağlantı koşulları ayrıca değerlendirilir. Her kullanım için kendiliğinden uygun kabul edilmez.

İlgili terimler: Permeat, Geri kazanım, Konsantrasyon

Korozyon

Bir malzemenin çevresiyle etkileşimi sonucunda bozulmasıdır. Su sistemlerinde suyun kimyası, temas ettiği malzeme ve işletme koşulları birlikte değerlendirilir. Düşük pH tek başına hangi parçadan ne kadar metal geçtiğini göstermez; ilgili madde uygun numune planıyla araştırılır. Boru malzemesine ait bir korozyon bulgusu, insan kemiğinde aynı sürecin gerçekleştiğinin kanıtı değildir.

İlgili terimler: pH, Alkalinite, Numune

Kullanım ömrü

Bir bileşenin tanımlanan işlevini ve işletme koşullarını sürdürebildiği kullanım aralığıdır. Yalnız geçen süreyle veya içinden geçen litreyle açıklanmayabilir. Hedef çıkış değeri, işlenen su miktarı, giriş koşulları ve üreticinin takvim sınırı birlikte önem taşır. Kartuşta fiziksel malzeme kalması, amaçlanan performansın sürdüğünü veya değişimin gereksiz olduğunu tek başına göstermez.

İlgili terimler: Kartuş, Konsantrasyon, Yeniden minerallendirme

M

Magnezyum

Yiyecekler ve suyla alınabilen bir mineraldir. İçme suyundaki katkısı, magnezyumun kendi konsantrasyonu ve tüketilen hacim kullanılarak hesaplanır. Kalsiyum miktarı veya toplam çözünmüş madde değeri bu hesabın yerine geçmez. İnsan deneylerinde sudaki magnezyumun emilebildiği, öğünle birlikte tüketim ve porsiyon düzeninin ölçülen emilimi değiştirebildiği görülmüştür; deney düzeni kişisel içme reçetesi değildir.

İlgili terimler: Biyoyararlanım, Günlük alım, Konsantrasyon

Membran

Bileşenleri seçici biçimde ayırmaya yarayan bariyerdir. Ters ozmoz cihazında basınç altında çalışan membran, besleme suyundan ürün suyu ve konsantre akım elde edilmesini sağlar. Performansı giriş bileşimi, basınç, sıcaklık ve geri kazanım gibi koşullara bağlıdır. Membran cihazın bir parçasıdır; ön filtreler, sonraki aşamalar, tank ve musluk nihai suyu ayrıca etkileyebilir.

İlgili terimler: Ters ozmoz, Permeat, Konsantre

Mikrogram litre

Bir litre sıvıda bulunan maddenin mikrogram cinsinden miktarını belirten konsantrasyon birimidir; µg/L biçiminde yazılır. Günlük alınan miktarı bulmak için tüketilen hacimle birlikte değerlendirilir. Miligram litreyle farklı bir ölçekte olduğundan rapordaki birim korunmalı veya açıkça dönüştürülmelidir. Parametrenin adı, sayı ve birim birlikte anlam taşır; yalnız sayıyı aktarmak yeterli değildir.

İlgili terimler: Miligram litre, Konsantrasyon, Günlük alım

Mikron

Metrenin milyonda birine eşit uzunluk birimidir; mikrometre adıyla da kullanılır. Filtrasyon açıklamalarında parçacık veya gözenek boyutunu belirtmeye yarar. Bir boyut ifadesi tek başına bütün cihazın azaltım performansını açıklamaz. Hangi parçacığın, hangi koşullarda ve hangi kapasiteye kadar tutulduğu ayrıca tanımlanır. Çözünmüş madde analiziyle parçacık boyutu birbirinin yerine kullanılamaz.

İlgili terimler: Membran, Ultrafiltrasyon, Nanofiltrasyon

Mikroorganizma

Gözle tek tek seçilemeyecek kadar küçük canlılar için kullanılan genel terimdir; bakteriler buna örnektir. Su arıtma sistemlerinde mikrobiyolojik durum, ilgili organizma veya göstergelere yönelik yöntemlerle değerlendirilir. Çözünmüş madde azalması aynı ölçüm değildir. Kaynak suyu kadar cihazın sonraki yüzeyleri ve kullanım koşulları da örnekleme planında önem kazanabilir.

İlgili terimler: Biyofilm, Dezenfeksiyon, Ultraviyole dezenfeksiyon

Miligram litre

Bir litre sıvıda bulunan maddenin miligram cinsinden miktarını belirten konsantrasyon birimidir; mg/L biçiminde yazılır. Suyun günlük mineral katkısı hesaplanırken bu değer tüketilen litreyle çarpılır. Aynı konsantrasyondaki sudan farklı hacimler tüketen kişiler farklı miktar alır. Kalsiyum ve magnezyum kendi konsantrasyonlarıyla ayrı hesaplanır; iki mineralin beslenme referansları birbirinin yerine kullanılamaz.

İlgili terimler: Mikrogram litre, Konsantrasyon, Günlük alım

Mineralizasyon

Minerallerin bir yapıya katılması sürecini ifade eder. Kemik bağlamında mineralizasyon, dokunun mineral içeriğiyle ilişkili biyolojik süreçtir; kalsiyum ve D vitamini bu bağlamda ele alınır. Suyun mineral konsantrasyonunu ölçmek, kemikteki bu süreci doğrudan ölçmek değildir. Alınan miktar, emilim ve dokudaki sonuç arasında ayrı değerlendirme basamakları bulunur.

İlgili terimler: Kalsiyum, D vitamini, Kemik mineral yoğunluğu

Mutlak risk

Tanımlı bir grupta, belirli bir süre içinde bir olayın ortaya çıkma olasılığıdır. İki grubun mutlak riskleri arasındaki fark, o karşılaştırmada olay sıklığının ne kadar değiştiğini gösterir. Göreli artıştan farklı bilgi verir. Su arıtma cihazına ilişkin kişisel mutlak risk hesabı için uygun nüfus, maruziyet, süre ve klinik sonuç verileri gerekir.

İlgili terimler: Göreli risk, İnsidans, Etki büyüklüğü

N

Nanofiltrasyon

Çözünmüş bileşenlerin seçici olarak ayrılmasında kullanılan, basınçla çalışan bir membran teknolojisidir. Ultrafiltrasyon ve ters ozmozdan ayrı bir işlem olarak değerlendirilir. Teknolojinin adı, bütün maddelerin aynı oranda azaltıldığını göstermez. Hedef bileşen, membranın özellikleri ve besleme koşulları birlikte ele alınır. Cihaz seçiminde asıl karşılaştırma, ihtiyaç duyulan işlevin doğrulanmış performansına dayanır.

İlgili terimler: Membran, Ters ozmoz, Ultrafiltrasyon

Nedensellik

Bir etkenin değişmesinin, belirli koşullarda bir sonucun ortaya çıkışını veya düzeyini değiştirmesidir. İki özelliğin birlikte görülmesi bu ilişkiyi tek başına kurmaz. Zaman sırası, uygun karşılaştırma, doğru maruziyet ölçümü ve alternatif açıklamaların incelenmesi gerekir. Su tercihi hastalıktan sonra değişmişse, gözlenen birliktelik cihazın hastalığa yol açtığı anlamına gelmeyebilir.

İlgili terimler: Karıştırıcı etken, Ters nedensellik, Randomize kontrollü çalışma

Numune

Bir suyun özelliklerini incelemek amacıyla belirli yer ve zamanda alınan örnektir. Membran çıkışından alınan numune ile tankta beklemiş veya son musluktan alınmış numune aynı koşulları temsil etmeyebilir. Kabın, alma noktasının ve bekleme koşullarının kaydı bu yüzden önemlidir. Tek numunenin sonucu, bütün kullanım ömrünün ortalaması olarak genellenmez.

İlgili terimler: Analiz raporu, Bekleme süresi, İzlenebilirlik

O

Olgu kontrol çalışması

Hastalığı olan ve olmayan kişilerin seçilerek geçmiş maruziyetlerinin karşılaştırıldığı araştırmadır. Kontrol grubunun, hastaların geldiği kaynak nüfusu uygun biçimde temsil etmesi önemlidir. Önceki su alışkanlıklarının hatırlanması iki grupta farklı olabilir. Tasarımın adı tek başına güvenilirlik sağlamaz; katılımcıların seçimi, ölçüm biçimi ve olası karıştırıcı etkenler değerlendirilmelidir.

İlgili terimler: Gözlemsel çalışma, Karıştırıcı etken, Nedensellik

Osteoartrit

Eklem kıkırdağıyla birlikte kıkırdak altındaki kemik ve çevre yapıların etkilenebildiği eklem hastalığıdır; OA kısaltmasıyla anılır. Ağrı, tutukluk ve hareket güçlüğü görülebilir. Gündelik dildeki diz kireçlenmesi ifadesi, sudaki kirecin dize çöktüğünü anlatmaz. Ağrı ile görüntüleme bulguları her kişide aynı ölçüde örtüşmediğinden klinik değerlendirme yalnız bir bulguya indirgenmez.

İlgili terimler: Osteoporoz, Kalsiyum pirofosfat birikimi, Klinik sonlanım

Osteomalazi

Kemiğin uygun biçimde mineralize olamamasıyla ilişkili bozukluktur. D vitamini veya kalsiyum yetersizliği önemli nedenler arasında bulunabilir; kemik ağrısı ve kas güçsüzlüğü görülebilir. Osteoporozdan ve eklem hastalığı olan osteoartritten farklıdır. Çocuklarda da bulunabilir. Tanı, yalnız yakınmanın adıyla veya kullanılan su cihazıyla konulmaz; klinik bulgular ve gerekli incelemeler birlikte değerlendirilir.

İlgili terimler: Mineralizasyon, Raşitizm, Osteoporoz

Osteoporoz

Kemik dayanıklılığının azalması ve kırığa yatkınlığın artmasıyla ilişkili hastalıktır. Kemik miktarı ile yapısı değerlendirmeye girer; kırık oluşana kadar belirgin yakınma bulunmayabilir. Yaş, hormonlar, hastalıklar ve ilaçlar gibi etkenler önem taşır. Diz osteoartritiyle aynı hastalık değildir. Kemik yoğunluğu sonucu, özellikle çocuklarda, bütün klinik bağlamdan ayrı biçimde tanıya dönüştürülmemelidir.

İlgili terimler: Kemik mineral yoğunluğu, Osteomalazi, Osteoartrit

Ö

Ölçüm belirsizliği

Bir ölçüm sonucunun çevresindeki olası değer aralığını değerlendirmeye yardımcı olan bilgidir. Birbirine çok yakın iki sayının gerçek bir performans farkı gösterip göstermediğini yorumlarken önem taşır. Tekrarlar ve belirsizlik bilgisi olmadan küçük farklardan kesin giderim veya ekleme iddiası çıkarılamaz. Belirsizliğin bulunması ölçümün değersiz olduğu anlamına gelmez; yorumun sınırını gösterir.

İlgili terimler: Analiz raporu, Konsantrasyon, Raporlama sınırı

P

Permeat

Membrandan geçen ve ürün suyu olarak elde edilen akımdır. Ters ozmoz sisteminin membran sonrası ara suyu bu adla ifade edilebilir. Cihazda mineral kartuşu, son karbon, depo veya başka aşamalar bulunuyorsa kullanıcının musluktan aldığı nihai suyla aynı örnek değildir. Membran performansı ile bütün sistemin çıkışı değerlendirilirken bu ayrım korunur.

İlgili terimler: Membran, Konsantre, Son işlem

pH

Suyun asitlik veya bazlık durumunu tanımlayan kimyasal göstergedir. Tek başına kalsiyum ya da magnezyum miktarını, toplam çözünmüş maddeyi veya alkaliniteyi göstermez. Bir son işlem pH değerini değiştirebilir; bunun hangi mineral katkısıyla birlikte gerçekleştiği ayrı ölçülür. Korozyon değerlendirmesinde de pH, su kimyası ve temas eden malzemeyle birlikte ele alınır.

İlgili terimler: Alkalinite, Korozyon, Yeniden minerallendirme

Postfiltre

Ana arıtma aşamasından sonra yer alan filtreyi anlatan addır. Ev tipi ters ozmoz sisteminde son karbon veya belirli bir son işlem kartuşu bu konumda bulunabilir. Gerçek görevi kullanılan malzemeye ve tasarıma bağlıdır. Tanktan önce veya sonra yerleştirilmesi akış koşullarını değiştirebildiğinden, modelin su yolu ve önerilen yerleşimi birlikte incelenir.

İlgili terimler: Son işlem, Aktif karbon, Kartuş

ppm

Bir bütünün milyonda birini ifade eden orandır. Su analizinde hangi bileşene ve hangi ölçüm biçimine ait olduğu belirtilmelidir. Seyreltik sulu çözeltilerde mg/L ile yaklaşık eşdeğer kullanılabilir; eşleme bağlama ve yoğunluğa dayanır. Bir el cihazındaki ppm gösterimi, iletkenlikten hesaplanan TDS tahmini olabilir. Bu gösterge tek tek mineral miktarlarını vermez.

İlgili terimler: Konsantrasyon, Elektriksel iletkenlik, Toplam çözünmüş madde

R

Randomize kontrollü çalışma

Katılımcıların karşılaştırılan müdahale gruplarına rastgele atandığı deneysel araştırmadır. Bu atama, başlangıç özelliklerinin sistematik biçimde bir grup lehine toplanmasını azaltmayı amaçlar. Küçük örneklemde tesadüfi dengesizlikler yine bulunabilir. Körleme, takip kaybı, müdahaleye uyum ve ölçülen sonuçlar önemini korur. Başka bir suyu veya hastalığı inceleyen deney, her ürünün etkisini kanıtlamaz.

İlgili terimler: Nedensellik, Takip kaybı, Klinik sonlanım

Raporlama sınırı

Bir sonucun sayısal değer yerine belirli bir sınırın altında olarak bildirildiği eşiği anlatır. İncelenen rapordaki “<0,5” ifadesi sıfır anlamına gelmez. İki numunenin aynı eşitsizlikle raporlanması da gerçek değerlerinin eşit olduğunu göstermez. Bu sınırın tespit veya tayin sınırıyla ilişkisi, belgenin yöntem açıklamasından doğrulanmalı; belirtilmemiş ayrıntılar varsayılmamalıdır.

İlgili terimler: Analiz raporu, Ölçüm belirsizliği, Konsantrasyon

Raşitizm

Büyümekte olan çocuklarda kemik mineralizasyonundaki bozukluğun büyüme plağını da etkilediği durumdur. D vitamini veya kalsiyum yetersizliği önemli nedenler arasında yer alabilir. Osteomalaziyle bağlantılıdır, ancak büyüme plağının etkilenmesi ayrı önem taşır. Boy artışındaki bir araştırma farkı tek başına raşitizm tanısı değildir; çocuğun bulguları ve gerekli incelemeleri birlikte değerlendirilir.

İlgili terimler: Osteomalazi, Mineralizasyon, Kalsiyum

Referans alım

Belirli yaş ve yaşam dönemi gruplarında besin ögesi alımını planlamak veya değerlendirmek için kullanılan değerdir. Kaynak kurumun yöntemi ve ele aldığı grup, rakamın nasıl yorumlanacağını belirler. Referans yalnız sudan alınması gereken miktar değildir; ilgili mineralin bütün kaynakları hesaba katılır. Altında hesaplanan tek günlük değer, kendi başına eksiklik tanısı koydurmaz.

İlgili terimler: Günlük alım, Yeterli alım, Toplam mineral alımı

S

Sertifika kapsamı

Bir doğrulamanın hangi ürün veya bileşene, hangi özelliğe ve hangi koşullara ait olduğunu belirleyen sınırdır. Standart adı tek başına bütün iddiaların doğrulandığı anlamına gelmez. Tam model, kayıt ve ihtiyaç duyulan azaltım iddiası birlikte eşleştirilir. Bir bileşenin belgesi ile bitmiş sistemin belgesi farklı olabilir; teknik doğrulama klinik hastalık sonucu değildir.

İlgili terimler: Su arıtma cihazı, Kartuş

Sertlik

Suyun başlıca çözünmüş kalsiyum ve magnezyumla ilişkili kimyasal özelliğidir. Analizlerde kalsiyum karbonat eşdeğeriyle ifade edilebilir. Bu eşdeğer değer, doğrudan içilen elemental kalsiyum miktarı değildir. Isıtılan sert suda oluşabilen tortu suyun teknik davranışını gösterir; insan ekleminde aynı sürecin gerçekleştiğini veya osteoartrit oluştuğunu gösteren bir ölçüm olarak kullanılamaz.

İlgili terimler: Kalsiyum, Magnezyum, Alkalinite

Serum

Kanın pıhtılaşmasından sonra kalan sıvı bölümüdür. Serumda kalsiyum veya bikarbonat gibi maddelerin ölçülmesi, vücuttaki belirli bir duruma ilişkin bilgi verir. Bu sonuç içme suyundaki konsantrasyonla veya günlük tüketilen miktarla aynı değişken değildir. Bir deneyde serum göstergesinin değişmesi de kırık, ağrı ya da uzun dönem eklem hastalığı sonucunun ölçüldüğü anlamına gelmez.

İlgili terimler: Kalsiyum, Bikarbonat, Homeostaz

Sıvı gereksinimi

Kişinin vücudunun işlevlerini sürdürmek için ihtiyaç duyduğu sıvı miktarıyla ilgili kavramdır. Toplam su alımı sade içme suyunun yanında diğer içecekleri ve gıdalardaki suyu da kapsar. Yaşam koşulları ve sağlık planı değerlendirmede önem taşır. Mineral hesabında seçilen örnek hacim, herkesin tüketmesi gereken miktar olarak kullanılamaz; düşük konsantrasyon aşırı su içerek telafi edilmez.

İlgili terimler: Günlük alım, Homeostaz, Toplam mineral alımı

Sistematik derleme

Belirli bir araştırma sorusuyla ilgili yayınların tanımlanmış arama ve seçim yöntemleriyle toplanıp değerlendirildiği çalışmadır. Yeni katılımcılarda yapılmış bağımsız bir deney değildir; içerdiği çalışmaların tasarım ve ölçüm sınırlarını ortadan kaldırmaz. Aramanın hangi tarihte bittiği önemlidir. Aynı veri kümesinin birden fazla yayında yer alması bağımsız doğrulama sayısını kendiliğinden artırmaz.

İlgili terimler: Gözlemsel çalışma, Randomize kontrollü çalışma, Klinik sonlanım

Son işlem

Ana ayırma aşamasından sonra suyun belirli bir özelliğini düzenlemek için uygulanan işlemdir. Tatla ilişkili bir karbon aşaması veya yeniden minerallendirme bu amaçla kullanılabilir. İşlevi, hedeflenen ölçülebilir değişimle tanımlanır. Tankla ilişkisi ve akış koşulları modele göre değişir. Membran sonrası ara suyun sonucu, bütün son işlemlerden geçen musluk suyunu kendiliğinden temsil etmez.

İlgili terimler: Postfiltre, Yeniden minerallendirme, Permeat

Su arıtma cihazı

Suyun belirli özelliklerini değiştirmek veya hedef maddeleri azaltmak için bir araya getirilen işlem ve bileşenler bütünüdür. Ev tipi ters ozmoz sisteminde ön filtreler, membran, son işlemler, bağlantılar ve kullanım musluğu birlikte değerlendirilir. Bazı tasarımlarda depo bulunur. Uygun seçim; kaynak suyuna, amaçlanan işleve, kullanım düzenine ve sürdürülebilir bakım koşullarına bağlıdır.

İlgili terimler: Ters ozmoz, Membran, Son işlem

T

Takip kaybı

Araştırmaya alınmış bir kişinin planlanan sonraki değerlendirmelerine ulaşılamaması veya sonuç bilgilerinin tamamlanamamasıdır. Ayrılanların özellikleri ve neden ayrıldıkları, geride kalanlarla karşılaştırmanın yorumunu etkileyebilir. Kaybın bulunması çalışmayı otomatik olarak geçersiz kılmaz; büyüklüğü ve olası yönü incelenir. Baştan hiç ölçülmesi planlanmamış bir sonuç ise takip kaybından farklı bir sınırlamadır.

İlgili terimler: Kohort çalışması, Randomize kontrollü çalışma, Klinik sonlanım

Tampon kapasitesi

Bir ortamın asit veya baz eklenmesine karşı pH değişimini sınırlama kapasitesidir. Başlangıç pH değerinin kendisi bu kapasitenin tamamını göstermez. Su analizinde asidi nötralize etme kapasitesini değerlendiren alkalinite bu konuyla ilişkilidir. Aynı pH değerindeki suların bileşimleri ve kapasiteleri farklı olabilir; laboratuvar karşılaştırması tek başına vücudun aynı yanıtı vereceğini göstermez.

İlgili terimler: Alkalinite, pH, Bikarbonat

Temas süresi

Suyun işlem yapılan malzemeyle temasının zaman boyutunu anlatır. Medya yatağı hacminin debiye bölünmesi, boş yatak temas süresi denen karşılaştırma büyüklüğünü verir. Bu hesap, gerçek suyun her tanecikle aynı süre temas ettiğini söylemez; yatak boşluğu ve akış dağılımı ayrıca önemlidir. Aynı hacimde debinin artması hesaplanan süreyi kısaltır.

İlgili terimler: Debi, Bekleme süresi, Yeniden minerallendirme

Ters nedensellik

Sonuç olduğu düşünülen hastalık veya sağlık kaygısının, neden sanılan davranışı değiştirmesi durumudur. Örneğin yakınması artan bir kişinin sonradan su arıtma cihazı alması, cihaz ile yakınmanın birlikte görülmesine yol açabilir. Bu olasılık her ilişkiyi açıklamış sayılmaz. Hangi olayın önce gerçekleştiğini anlamak için zaman bilgisi ve geçmiş maruziyet kayıtları gerekir.

İlgili terimler: Nedensellik, Kesitsel çalışma, Gözlemsel çalışma

Ters ozmoz

Basınç altında membranla ayırmaya dayanan su arıtma işlemidir. Birçok çözünmüş maddenin azaltılmasını sağlayabilir; besleme suyundan ürün suyu ve konsantre akım oluşur. Hangi maddenin ne ölçüde azaltıldığı sistemin özellikleri ve çalışma koşullarıyla değerlendirilir. Ev cihazında membran tek başına bütün sistemi oluşturmaz; sonraki işlemler ve kullanım noktası nihai suyun değerlendirmesine dahildir.

İlgili terimler: Membran, Permeat, Konsantre

Toplam çözünmüş madde

Suda çözünmüş halde bulunan maddelerin toplamını ifade eden göstergedir; TDS kısaltmasıyla da anılır. Yaygın el cihazlarında elektriksel iletkenlikten tahmin edilir. Toplam değer, kalsiyum, magnezyum veya belirli bir kirleticinin ayrı miktarını açıklamaz. Aynı toplam farklı bileşimlerden oluşabilir. Sertlik ve mikrobiyolojik durum da başka özelliklerdir; gereken bileşen veya gösterge kendi yöntemiyle ölçülür.

İlgili terimler: Elektriksel iletkenlik, Sertlik, ppm

Toplam mineral alımı

Belirli bir mineralin yiyecekler, su, diğer içecekler ve kullanılıyorsa takviyelerden gelen miktarlarının toplamıdır. Kalsiyum ve magnezyum için ayrı toplamlar tutulur. Aynı ürünü hem öğün içinde hem ayrıca saymak sonucu şişirebilir. Su kaynağı değiştiğinde kaybolan katkının önemi, önceki su miktarıyla birlikte beslenmenin geri kalanına ve eşzamanlı değişikliklere bağlıdır.

İlgili terimler: Günlük alım, Referans alım, Konsantrasyon

U

Ultrafiltrasyon

Membran kullanarak parçacıkları ve daha büyük bileşenleri sudan ayıran filtrasyon yaklaşımıdır. Çözünmüş küçük iyonların azaltımı bakımından ters ozmozla eşdeğer kabul edilmez. Uygunluğu, hedeflenen sorun ve membranın doğrulanmış özellikleri üzerinden değerlendirilir. Bir cihazın ultrafiltrasyon içerdiğinin belirtilmesi, tek başına bütün su kalite özelliklerini açıklamaz; hangi işlem görevini üstlendiği belirlenmelidir.

İlgili terimler: Membran, Nanofiltrasyon, Ters ozmoz

Ultraviyole dezenfeksiyon

Ultraviyole ışığın mikroorganizmaları etkisizleştirme etkisinden yararlanan işlemdir. Debi ve su niteliği, sistemin tanımlanmış çalışma koşullarıyla uyumlu olmalıdır. Bu görev, çözünmüş maddeleri membranla ayırmaktan veya sertlik oluşturan iyonları değiştirmekten farklıdır. Bir arıtma dizisinde kullanıldığında yeri ve işlevi açıkça gösterilir; sonraki bağlantı ve kullanım yüzeylerinin değerlendirilmesi yine gereklidir.

İlgili terimler: Dezenfeksiyon, Mikroorganizma, Su arıtma cihazı

Y

Yeniden minerallendirme

Arıtılmış suyun mineral bileşimini veya kimyasal dengesini düzenlemeyi amaçlayan son işlemdir. Kalsiyum ya da magnezyum katkısı, tat beklentisi ve malzeme uyumu farklı hedefler olabilir. Uygunluğu giriş suyu, medya, akış ve kullanım süresiyle birlikte değerlendirilir. İlk örnekte ölçülen katkı, bütün kullanım ömrü boyunca aynı sonucun sürdüğünü tek başına göstermez.

İlgili terimler: Kalsit, Dolomit, Son işlem

Yeterli alım

Beslenme referanslarında AI kısaltmasıyla kullanılan terimdir. Önerilen günlük alımı belirlemeye yeterli veri bulunmadığında, sağlıklı gruplarda gözlenen veya tahmin edilen alımlardan hareketle oluşturulur. Günlük dilde bir kişinin yeterince beslendiği yönündeki genel hükümle aynı şey değildir. Referansın türü, ilgili grup ve kişinin alışılmış tüketimi bilinmeden tek bir günün sayısı kesin tanı olarak yorumlanamaz.

İlgili terimler: Referans alım, Günlük alım, Toplam mineral alımı