34. Su değişikliğinde zamana bağlı mineral bütçesi

Bir kişinin suyla aldığı mineral miktarı, yalnız suyun etiketinden okunamaz. Aynı kişi evde düşük mineralli bir su, iş yerinde daha yüksek magnezyumlu bir su ve bazı günler doğal mineralli bir içecek tüketebilir. Yiyeceklerin hazırlanmasında kullanılan suyun bir bölümü de öğüne katılabilir. Bu kaynaklar birbirine eklenirken hem miktarların hem zamanın doğru tanımlanması gerekir. “Ben arıtma suyu içiyorum” cümlesi, tek başına günlük mineral maruziyetini tanımlamaz.

Bütçe hesabının amacı kişiye kâğıt üzerinde kesin bir beslenme tanısı koymak değildir. Amaç, su değiştiğinde neyin ne kadar değiştiğini görünür kılmaktır. Bir kaynak değişiminin günlük kalsiyum katkısını 80 mg azalttığı hesaplanabiliyorsa bu açıkça söylenebilir. Fakat bu sonuç tek başına kemik kaybı, kas yakınması veya başka bir sağlık sonucu hesaplamaya yetmez. Mineralin alımı, emilimi, vücutta tutulması ve klinik sonucu farklı basamaklardır.

Bütçenin sınırını çizmek

İlk soru hangi zaman aralığının değerlendirildiğidir. Tek öğün, bir gün, bir hafta ve bir yıl aynı hesap değildir. Tek günün ayrıntılı kaydı günlük durumu iyi tanımlayabilir; fakat o gün olağan dışı bir günse alışılmış alımı temsil etmeyebilir. Uzun dönem ortalama hesaplanacaksa günler arasındaki farklılık ve kaynakların zaman içindeki değişimi dikkate alınmalıdır.

İkinci soru hangi suyun hesaba katıldığıdır. Yalnız doğrudan içilen su, doğrudan içilen su ile içecek hazırlama suyu veya bunlara yiyecekte kalan pişirme suyu eklenebilir. Hangi sınır seçilirse seçilsin, bütün karşılaştırmalarda aynı sınır kullanılmalıdır. Önceki dönemde yalnız düz suyu, sonraki dönemde çay ve yemeği de saymak, gerçek değişim ile kayıt değişimini karıştırır.

Üçüncü soru miktarın hangi düzeyde tanımlandığıdır. Musluktan alınan, sürahiye doldurulan, bardağa konan ve gerçekten içilen hacimler aynı olmayabilir. Arada dökülen veya kalan su varsa beslenme katkısı için tüketilen hacim kullanılır. Teknik sistemin mineral salımı hesaplanıyorsa işlenen hacim kullanılır. Aynı sistem için iki ayrı doğru hesap kurulabilir; amaçları farklıdır.

Bir günlük bütçenin bütün adımları

Temsili bir yetişkin, evde 0,8 L, iş yerinde 0,7 L ve dışarıda 0,3 L su içsin. Ev suyunda kalsiyum 10, magnezyum 3 ve sodyum 8 mg/L; iş suyu için sırasıyla 60, 18 ve 15 mg/L; dışarıda içilen su için 100, 30 ve 40 mg/L değerleri varsayılsın. Bu sayılar herhangi bir markanın analizi değildir.

Her kaynakta önce hacim ile ilgili element derişimi çarpılır. Ev suyu 8 mg kalsiyum, 2,4 mg magnezyum ve 6,4 mg sodyum sağlar. İş yerindeki suyun katkıları 42, 12,6 ve 10,5 mg'dır. Dışarıdaki su ise 30, 9 ve 12 mg katkı yapar. Günlük toplamlar sırasıyla 80 mg kalsiyum, 24 mg magnezyum ve 28,9 mg sodyumdur.

Tablo 60. Çok kaynaklı günlük mineral bütçesi: temsili örnek

Kaynak	Hacim, L	Kalsiyum katkısı, mg	Magnezyum katkısı, mg	Sodyum katkısı, mg
Ev	0,8	8	2,4	6,4
İş yeri	0,7	42	12,6	10,5
Dışarıda	0,3	30	9,0	12,0
Toplam	1,8	80	24,0	28,9

Bu örnekte hacmin en büyük bölümü evden gelmesine rağmen kalsiyumun en büyük katkısı iş yerindeki sudandır. Kaynakların önem sırası, yalnız tüketilen litreyle belirlenmez. Öte yandan en yüksek derişimli dışarıdaki su da düşük hacim nedeniyle bütün katkıyı tek başına belirlemez. İki bilgi birlikte gerekir.

Toplam hacme bölünerek hacim ağırlıklı günlük derişimler hesaplanabilir. Kalsiyum için 80/1,8 = 44,4 mg/L, magnezyum için 24/1,8 = 13,3 mg/L ve sodyum için 28,9/1,8 = 16,1 mg/L bulunur. Bunlar bir şişeden alınmış analiz sonuçları değildir; farklı kaynakların tüketim ağırlıklı hesap değerleridir. Böyle bir değere “günlük tüketim karışımının eşdeğer derişimi” denebilir, ancak tek kaynağın ölçülmüş bileşimi gibi gösterilmez.

İş günü ile hafta sonunu ayırmak

Günlük düzen değiştiğinde kaynakların katkısı da değişir. Yukarıdaki günün haftanın beş iş gününü temsil ettiğini varsayalım. Hafta sonunun iki gününde ise kişi yalnız ev suyundan 1,8 L içsin. Ev suyunun magnezyumu 3 mg/L olduğundan hafta sonu günlerinin su katkısı 5,4 mg'dır. Haftalık toplam 5 × 24 + 2 × 5,4 = 130,8 mg, günlük haftalık ortalama ise 18,7 mg olur.

Yalnız iş günündeki 24 mg'ı bütün haftaya yaymak 168 mg/hafta sonucunu verir. Bu, temsili gerçek haftanın 130,8 mg değerinden 37,2 mg fazladır. Haftalık ortalama için yüzde fark yaklaşık yüzde 28,4'tür. Buna karşılık yalnız hafta sonunu kaydetmek alışılmış katkıyı belirgin biçimde düşük gösterecektir.

Burada kullanılan yedi günlük düzen bütün bireyler için zorunlu kayıt süresi değildir. Örnek, farklı gün tiplerinin ağırlığını göstermek içindir. Vardiya, seyahat, mevsimlik çalışma ve okul düzeni gibi durumlarda ilgili gün türleri farklı olabilir. Kayıt planı, kişinin veya araştırılan grubun gerçek yaşam düzenini temsil edecek biçimde kurulmalıdır.

Tablo 61. Haftalık magnezyum katkısının ağırlıklandırılması

Gün türü	Gün sayısı	Günlük su katkısı	Haftalık katkı
İş günü	5	24 mg	120 mg
Evde geçen hafta sonu	2	5,4 mg	10,8 mg
Toplam	7	Ortalama 18,7 mg/gün	130,8 mg

Kaynak değişiminin kısmi olması

Bir arıtma cihazının kurulması, kişinin bütün su maruziyetinin o cihazın suyuna dönüştüğü anlamına gelmez. Evdeki değişim yalnız evde tüketilen hacmi etkiliyorsa iş yerindeki ve dışarıdaki sular aynı kalır. Bu ayrıntı ihmal edildiğinde toplam etkiler büyütülür.

Temsili olarak evdeki suyun magnezyumu önce 20 mg/L, değişimden sonra 3 mg/L olsun. Evde günlük 0,8 L içildiğinde katkı 16 mg'dan 2,4 mg'a iner; fark 13,6 mg'dır. Bu farkı günlük toplam 1,8 L ile çarparak 30,6 mg bulmak, bütün kaynakların değiştiğini yanlış varsayar. Cihazın kendi çıkışında büyük bir derişim farkı bulunması, kişinin tüm su tüketiminde aynı büyüklükte değişim olduğu anlamına gelmez.

Kısmi değişim oranı bilinmiyorsa birkaç senaryo kurulabilir. Eski suyun magnezyumu 20, yeni suyunki 3 mg/L ve ilgili toplam hacim 1,5 L/gün olsun. Bu hacmin yüzde 25'i yeni suya dönerse günlük azalma 6,375 mg; yüzde 50'si dönerse 12,75 mg; tamamı dönerse 25,5 mg olur. Bu hesaplar bir sağlık etkisinin olasılığı değil, değişen hacmin miktar etkisidir.

Böyle bir senaryo tablosu, belirsizliği saklamadan karar vermeyi kolaylaştırır. Gerçek kullanım oranı ölçülmediğinde tek bir değer seçmek yerine olası aralık gösterilebilir. Ancak aralığın uçları gerçek dağılımın yüzdelikleri gibi adlandırılmamalıdır; bunlar belirlenmiş varsayımlardır.

Besin alımı eklendiğinde yüzde nasıl değişir?

Suyun katkısındaki aynı mutlak değişim, toplam alımın farklı olduğu iki kişide farklı yüzdeye karşılık gelir. Temsili bir su değişimi günlük magnezyumu 30 mg'dan 5 mg'a düşürsün. Besin ve diğer kaynaklardan 300 mg alan kişide toplam 330 mg'dan 305 mg'a iner; azalma yaklaşık yüzde 7,6'dır. Diğer kaynaklardan 180 mg alan kişide toplam 210 mg'dan 185 mg'a iner; azalma yaklaşık yüzde 11,9'dur.

Bu iki hesabın hiçbiri tek başına eksiklik tanısı koymaz. Besin alımının nasıl ölçüldüğü, alışılmış alımı temsil edip etmediği ve kişinin gereksinimi bilinmelidir. Yine de hesap önemli bir gerçeği gösterir: suyun göreli katkısı beslenmenin geri kalanından bağımsız değildir. Aynı suyu içen herkes için “yalnız yüzde şu kadar önemlidir” demek bu nedenle yanıltıcı olabilir.

Benzer bir hesap kalsiyum için de kurulabilir. Sudaki günlük katkı 120 mg'dan 20 mg'a düşerken diğer kaynaklar 900 mg ise toplam 1.020 mg'dan 920 mg'a iner. Diğer kaynaklar 500 mg ise toplam 620 mg'dan 520 mg'a iner. Mutlak kayıp her iki durumda 100 mg'dır; göreli azalma sırasıyla yaklaşık yüzde 9,8 ve yüzde 16,1'dir. Klinik yorum için gereken ek bilgiler değişmese de katkının matematiksel önemi farklıdır.

Referans alım yüzdesi neyi anlatır?

Bir suyun belirli hacminin bir referans alım değerinin yüzde kaçına karşılık geldiği hesaplanabilir. Ancak kullanılan referansın yaş, cinsiyet veya yaşam dönemi bakımından kime ait olduğu yazılmalıdır. Yeterli alım, önerilen alım ve üst alım düzeyi farklı kavramlardır. Bunlar tek bir “vücudun ihtiyacı” sayısına indirgenmemelidir.

Örneğin yalnız aritmetik öğretmek amacıyla referans değer 400 mg/gün seçilmiş ve su katkısı 40 mg/gün bulunmuşsa oran yüzde 10'dur. Bu sonuç “su, her kişinin magnezyum ihtiyacının yüzde 10'unu karşılar” diye yazılamaz. Referans farklı seçildiğinde oran değişir. Ayrıca referans alımın yüzdesi, emilen mineralin veya klinik yararın yüzdesi değildir.

Üst alım düzeyleri de kaynağa ve tanımlanan kapsama göre okunmalıdır. Bir mineral için takviye ve ilaç kaynaklarına ilişkin sınırı, bütün doğal besin ve su kaynaklarını kapsıyormuş gibi kullanmak yanlış olabilir. Magnezyum konusunda bu ayrım özellikle önemlidir. Bütçe hesabında önce sınırın hangi kaynakları kapsadığı doğrulanır; sonra uygun toplamla karşılaştırılır.

Alınan miktar ile emilen miktarı ayrı tutmak

Derişim × hacim hesabı ağızdan alınan miktarı verir. Emilim için ayrıca biyoyararlanım bilgisi gerekir. Kalsiyum ve magnezyumun emilimi kaynağa, tüketim düzenine ve kişisel koşullara bağlıdır. Bu nedenle bir su analizinin sonucuna sabit bir emilim yüzdesi uygulayıp herkese geçerli sonuç üretmek uygun değildir.

Yalnız hesap mantığını göstermek için iki varsayımsal kaynak düşünelim. Birincisinden 100 mg alınmış ve varsayılan emilim oranı yüzde 30, ikincisinden 60 mg alınmış ve varsayılan oran yüzde 40 olsun. İlkinde 30 mg, ikincisinde 24 mg emilim hesaplanır. Daha yüksek yüzde, daha yüksek emilen toplam anlamına gelmemiştir. Buradaki yüzdeler gerçek bir su için önerilen değerler değildir; derişim, doz ve oranı ayıran matematiksel örnektir.

Bu ayrım klinik araştırmaları okurken de önemlidir. Bir çalışma daha yüksek oransal emilim bulmuş olabilir; günlük tüketim miktarı farklıysa emilen toplam aynı yönde değişmeyebilir. Başka bir çalışma kandaki veya idrardaki bir belirteci ölçmüş olabilir; bu sonuç doğrudan tüm vücut mineral stokunu anlatmayabilir. Bütçe hesabı bu nedenle sağlık araştırmasının yerine değil, doğru soruların kurulmasına hizmet eder.

Aynı cihazın bileşimi zamanla değişirse

Bir mineral kartuşunun net magnezyum katkısının ilk on gün 12 mg/L, sonraki on gün 8 mg/L ve son on gün 4 mg/L olduğunu varsayalım. Her gün bu sudan tam 2 L tüketildiğinde dönem katkıları 240, 160 ve 80 mg olur. Otuz günlük toplam 480 mg, günlük ortalama 16 mg'dır. Başlangıçtaki 12 mg/L değerini bütün aya yaymak 720 mg sonucunu verir; temsili gerçek toplamı yüzde 50 aşar.

Tablo 62. Zamanla değişen net magnezyum katkısı: temsili örnek

Dönem	Net katkı derişimi	Tüketim hacmi	Dönem katkısı
Gün 1–10	12 mg/L	20 L	240 mg
Gün 11–20	8 mg/L	20 L	160 mg
Gün 21–30	4 mg/L	20 L	80 mg
Toplam	Hacim ağırlıklı 8 mg/L	60 L	480 mg

Bu hesapta “net katkı” çıkış ile giriş arasındaki farktır. Çıkışın toplam magnezyum derişimi kullanılsaydı, girişten zaten gelen miktar da kartuşun eklediği mineral gibi görünürdü. Kartuşun beslenmeye ek katkısını hesaplamak ile musluktan alınan toplam magnezyumu hesaplamak farklı sorulardır. Bir raporda hangisinin verildiği açıkça belirtilmelidir.

Kümülatif katkı eğrisi, tüketilen toplam mineral miktarının zaman içinde arttığını gösterir. Bu eğri vücudun magnezyum stokunun aynı miktarda biriktiğini göstermez. Emilim ve atılım hesaba katılmamıştır. Yüz gün boyunca toplam 2 g magnezyum alınması, vücutta 2 g ek magnezyum tutulduğu anlamına gelmez. Kümülatif tüketim ile vücutta birikim arasındaki ayrım, özellikle uzun dönem ürün tanıtımlarında korunmalıdır.

Aynı şekilde kısa süreli yüksek katkı, yılın ortalaması düşük olsa bile ayrı incelenebilir. Ortalama katkının küçük olması her olası kısa süreli maruziyetin önemsiz olduğunu kanıtlamaz; kısa süreli tepenin yüksek olması da yıl boyunca aynı alımın sürdüğünü göstermez. Hangi sağlık veya işletme sorusunun değerlendirildiği, hangi zaman ölçeğinin kullanılacağını belirler.

Mevsim ve kaynak dağılımı

Su kaynağı yıl içinde değişiyorsa yıllık ortalama için günlerin veya tüketilen hacimlerin ağırlığı gerekir. Temsili olarak yılın 200 gününde suyla 20 mg/gün, kalan 165 gününde 5 mg/gün magnezyum alındığını varsayalım. Yıllık toplam 4.825 mg, günlük yıllık ortalama yaklaşık 13,2 mg'dır. İki dönem değerinin basit ortalaması 12,5 mg'dır; dönem süreleri eşit olmadığı için tam sonucu vermez.

Ancak süre ağırlığı da her zaman yeterli değildir. Sıcak dönemde tüketilen su hacmi artıyorsa derişim ve hacim birlikte değişir. Bu durumda yalnız “200 gün yüksek mineral, 165 gün düşük mineral” bilgisiyle katkı hesaplanamaz; her dönemin tüketim hacmi de gerekir. İki değişkenin aynı yönde veya ters yönde değişmesi toplamı etkiler.

Bir yılda birkaç numune alınmış olması yıllık dağılımı kesin olarak tanımlamaz. Ölçüm aralıklarının neyi temsil ettiği, kaynak değişikliklerinin zamanlaması ve beklenmeyen olaylar değerlendirilmelidir. Veri sınırlıysa yıllık sonuç “belirtilen dönemlerin temsil edici olduğu varsayımıyla” hesaplanır. Böyle bir açıklama sayının değerini azaltmaz; kullanıcının hangi varsayımı kabul ettiğini gösterir.

Hazırlanan yemek suyunun paylaşılması

Yemekte kullanılan suyun mineral katkısı, suyun ne kadarının tüketildiğine bağlıdır. Temsili olarak 600 mL suyla hazırlanan ve bütün sıvısı yemeğin içinde kalan bir çorba düşünelim. Suyun kalsiyumu 60 mg/L ise su kaynaklı toplam kalsiyum 36 mg'dır. Homojen biçimde üç eşit porsiyona bölünmüş ve her porsiyon bütünüyle tüketilmişse porsiyon başına su kaynaklı katkı 12 mg olur.

Bu hesap, yemeğin diğer malzemelerinden gelen kalsiyumu içermez. Suyun kalsiyumunu besin bileşimi tablosundaki hazır çorbanın toplam kalsiyumuna yeniden eklemek çift sayım oluşturabilir; kullanılan tablonun hangi hazırlama koşulunu temsil ettiği bilinmelidir. Aynı şekilde çorbaya konan 600 mL, kişinin düz su tüketim kaydında zaten yer alıyorsa tekrar eklenmez.

Pişirme sırasında suyun bir bölümü buharlaşırsa, iyonların tamamının buharla birlikte kaybolduğu varsayılmaz. Buna karşılık çözünmüş veya çökelmiş mineralin kapta kalması, süzme ve servis kayıpları katkıyı değiştirebilir. Yukarıdaki 36 mg hesabı, suyla gelen kalsiyumun bütünüyle tüketilen yemeğe geçtiği varsayımını taşır. Gerçek bir yemek için bu varsayım doğrulanmadıysa sonuç teorik üst yaklaşım veya temsili hesap olarak belirtilmelidir. Pişirme kütle dengesi B040'ta ayrıntılandırılmaktadır.

Hane toplamından kişi başına geçmek

Bir cihazın günde 12 L ürün suyu üretmesi, dört kişilik hanede kişi başına 3 L içildiğini göstermez. Üretilen suyun bir bölümü yemek, durulama, dökülen bardaklar veya ziyaretçiler için kullanılmış olabilir. Aynı evde yaşayan kişiler de eşit hacim tüketmez. Üretim sayacından kişisel beslenme bütçesine doğrudan geçmek bu nedenle hatalıdır.

Temsili bir günde 12 L üretimin 6 L'si doğrudan içilmiş, 2 L'si yemek ve içecek hazırlamada tüketilmiş, 1 L'si daha sonra tüketilmek üzere saklanmış ve 3 L'si dökülmüş veya başka amaçla kullanılmış olsun. O gün tüketilen toplam 8 L'dir. Ancak bu 8 L'nin dört kişiye dağılımı bilinmeden kişi başına kesin katkı söylenemez. İki kişinin işte veya okulda başka su içmesi toplam kişisel bütçeyi ayrıca değiştirir.

Saklanan su ertesi gün tüketildiğinde hangi günün üretimi ve bileşimiyle eşleştirileceği de önem kazanabilir. Bileşim sabitse pratik fark küçük olabilir. Mineral salımı veya kaynak bileşimi hızlı değişiyorsa, depolama zamanı üretim ile tüketim arasındaki ilişkiyi karmaşıklaştırır. Bu durumda günlük bütçede kullanılan bileşimin neden seçildiği açıklanmalıdır.

Sodyum katkısını ayrı görmek

Mineral bütçesi yalnız kalsiyum ve magnezyum için yapılmamalıdır. Sodyumla çalışan yumuşatma veya bazı yeniden mineralizasyon yaklaşımları suyun sodyum katkısını değiştirebilir. Sodyumun toplam beslenme içindeki payı çoğu durumda başka kaynaklarla birlikte değerlendirilir; suyun payının küçük olduğu varsayılmadan önce hesap yapılabilir.

Temsili bir işlem öncesinde sodyum 20 mg/L, sonrasında 140 mg/L olsun. Günde doğrudan içilen 1,5 L suya, tüketilen çay ve yemek içinde kalan 0,8 L hazırlama suyu eklendiğinde ilgili hacim 2,3 L'dir. Sodyum katkısı 46 mg'dan 322 mg'a çıkar; artış 276 mg'dır. Yalnız düz suyu saymak artışı 180 mg olarak hesaplar ve belirtilen kapsamın tamamını içermez.

Bu 276 mg artışın kişinin sağlık planındaki önemi, toplam sodyum alımı ve varsa bireysel kısıtlamayla birlikte değerlendirilir. WHO'nun yetişkinlere yönelik sodyum azaltma önerisi, belirli hastalıklar için kişisel tedavi planının yerine geçmez. Su hesabının görevi, ilgili sağlık değerlendirmesine doğru miktarı sağlamaktır; kişiye yeni bir kısıtlama veya takviye reçetesi üretmek değildir.

Tek sayı yerine sınır senaryoları

Derişim veya hacim tam bilinmiyorsa alt ve üst senaryolar hesaplanabilir. Kalsiyumun 40–60 mg/L, ilgili tüketimin 1,2–1,8 L/gün arasında olduğu varsayılsın. En düşük birleşim 48 mg/gün, en yüksek birleşim 108 mg/gün verir. Bu aralık, belirtilen iki girdinin aynı gün nasıl birlikte değiştiğini bilmeden kurulmuş bir sınır senaryosudur; istatistiksel güven aralığı değildir.

Orta değerleri çarpmak 50 × 1,5 = 75 mg/gün verir. Bu sayı yararlı bir merkez senaryosu olabilir, ancak gerçek ortalama olduğu otomatik söylenemez. Derişim ile hacim ilişkiliyse ortalamaların çarpımı, çarpımların ortalamasına eşit olmayabilir. Örneğin yüksek derişimli su yalnız az miktarda tüketiliyor, düşük derişimli su daha çok içiliyorsa ilişkinin yönü sonucu değiştirir.

Tablo 63. Girdi belirsizliğinin katkıya etkisi: temsili sınır hesabı

Senaryo	Kalsiyum, mg/L	Hacim, L/gün	Katkı, mg/gün
Alt sınır birleşimi	40	1,2	48
Merkez varsayımı	50	1,5	75
Üst sınır birleşimi	60	1,8	108

Bu tür bir tablo, elde olmayan kesinliği taklit etmeden kararın duyarlılığını gösterir. Sonuç bütün senaryolarda aynı yönde ise karar daha dayanıklı olabilir. Karar yalnız dar bir varsayımda değişiyorsa o girdiyi daha iyi ölçmek gerekir. Belirsizlik analizi, her zaman daha karmaşık matematik yapmak değil, hangi bilginin kararı değiştirdiğini bulmaktır.

Bütçenin kontrol toplamları

Bir mineral bütçesinde birkaç basit kontrol büyük hataları yakalayabilir. Kaynak hacimlerinin toplamı, kaydedilen toplam tüketimle uyuşmalıdır. Her element için kaynak katkılarının toplamı ile hacim ağırlıklı derişim × toplam hacim aynı sonucu vermelidir. Dönem toplamlarının yıllık toplamla ve günlük ortalamayla ilişkisi yeniden hesaplanmalıdır.

Yüzde değişimde kullanılan payda ayrıca yazılabilir. “Yüzde 20 azalma” ifadesi eski su katkısına mı, eski günlük toplam alıma mı, yoksa bir referans alıma mı göre hesaplanmıştır? Payda belirsiz olduğunda doğru aritmetik bile yanlış iletişime dönüşür. Bir raporda hem mutlak fark hem göreli farkın verilmesi bu sorunu azaltır.

Ayrıca bütün elementlerin toplamı otomatik olarak TDS'ye eşit olmak zorunda değildir. Raporda bazı iyonlar ölçülmemiş olabilir, bazı sonuçlar eşdeğer birimle verilmiş olabilir veya TDS farklı yöntemle belirlenmiş olabilir. Kalsiyum, magnezyum ve sodyumun toplamını “suyun toplam minerali” diye yazmak eksik bir kimyasal toplam oluşturur. Bütçenin hedefi belirli elementlerin katkısıysa, bu sınır açıkça korunmalıdır.

Hesaptan çıkarılabilecek ve çıkarılamayacak sonuç

İyi kurulmuş bir bütçe, su değişiminin günlük mineral alımını hangi yönde ve yaklaşık ne kadar etkilediğini gösterebilir. Kısmi kullanım, başka su kaynakları ve yiyecekte kalan su bu hesaba katılabilir. Zaman içinde değişen bir filtrenin başlangıç değerinin neden bütün ömrü temsil etmediği de görülebilir.

Buna karşılık aynı bütçe tek başına mineral eksikliği tanısı koymaz, laboratuvar kan sonuçlarını öngörmez ve hastalık riskini sayısallaştırmaz. Böyle bir çıkarım için beslenme değerlendirmesi, klinik bilgi ve uygun insan araştırması gerekir. Matematiksel katkı ile klinik sonuç arasındaki mesafeyi korumak, suyun mineral önemini küçümsemek değil, doğru ölçekte değerlendirmektir.

Bu bölümdeki hesapların ortak sonucu basittir: suyun katkısı vardır, fakat katkının büyüklüğü isimden değil derişim, hacim ve zamandan çıkar. Bir suyu bütünüyle değersiz veya tek başına yeterli ilan etmek yerine bu üç büyüklüğü ölçmek, daha açık ve daha savunulabilir bir karara götürür.