Su Analiz Raporu ve Şişe Etiketi Nasıl Okunur?

Bir şişe suyunun etiketine veya laboratuvar analiz raporuna bakıldığında en sık yapılan hata, tek bir sayıyı bütün su kalitesinin özeti sanmaktır. Oysa pH, elektriksel iletkenlik, toplam çözünmüş katı madde (TDS) ve su sertliği birbirinden farklı fizikokimyasal soruları yanıtlar.

1. Birimlere ve Raporlama Tabanına Dikkat Edin

Şişe suyu etiketlerinde kalsiyum, magnezyum, sodyum, bikarbonat ve sülfat çoğunlukla mg/L (miligram/litre) birimiyle yazılır. Şebeke ve kuyu analizlerinde ise toplam sertlik ve alkalinite sıklıkla kalsiyum karbonat eşdeğeri (mg/L CaCO₃) ya da Fransız sertlik derecesi (°fH) olarak raporlanır.

1 mg/L elementel kalsiyum yaklaşık 2,50 mg/L CaCO₃ sertliğe; 1 mg/L elementel magnezyum ise yaklaşık 4,12 mg/L CaCO₃ sertliğe karşılık gelir. Dolayısıyla 200 mg/L CaCO₃ sertliğindeki bir su, litrede 200 mg saf kalsiyum içermez. Kendi etiket değerlerinizi saniyeler içinde dönüştürmek için Su Bilimi Laboratuvarı’ndaki Su Etiketi Analizörü aracını kullanabilirsiniz.

2. Katyon ve Anyon Yük Dengesi Neden Önemlidir?

Doğadaki ve şişedeki her su elektriksel olarak nötrdür. Bu fiziksel kural, pozitif yüklü katyonların (Ca²⁺, Mg²⁺, Na⁺, K⁺) milieşdeğer/litre (meq/L) toplamının negatif yüklü anyonların (HCO₃⁻, SO₄²⁻, Cl⁻, NO₃⁻) meq/L toplamına çok yakın olmasını gerektirir.

Standart su analizi kılavuzlarında (APHA 1030E) tam bir iyon analizinde yük dengesi farkının genellikle ±%5 sınırları içinde kalması beklenir. Fark çok büyükse etikette yazılmamış baskın bir iyon (çoğu kez bikarbonat) bulunuyor ya da birim aktarımında hata yapılmış olabilir.

TDS ve İletkenlik Arasındaki Tutarlılık

Buharlaştırma kalıntısı olarak ölçülen veya hesaplanan TDS değerinde bikarbonat iyonunun yaklaşık yarısı ısıtma sırasında karbondioksit ve su olarak ayrılır (0,4917 katsayısı). Bu nedenle etiketteki tüm iyonları doğrudan toplamak, kuru kalıntı değerinden daha yüksek bir sayı verir. Konunun ayrıntılı hesap adımlarını Suyun Mineral Dengesi kitabının 30. bölümünde ve Su Analiz Raporu Okuma Öğrenme Yolu’nda inceleyebilirsiniz.

3. Numune Noktası ve Saptama Sınırları

Bir analiz raporu yalnızca numunenin alındığı noktayı ve zamanı temsil eder. Bina girişinden alınan şebeke numunesi ile mutfak tezgâhı altındaki arıtma musluğundan alınan ürün suyu aynı bileşimi taşımaz. Ayrıca raporda '< 0,05 mg/L' gibi saptama sınırı ifadeleri yer alıyorsa bu gösterim maddenin mutlak sıfır olduğunu değil, kullanılan yöntemin tayin eşiğinin altında kaldığını bildirir.